Asimetrik Bilgi Düzeyinin Fiyat-Hacim İlişkisi Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Örneği


The Impact of Asymmetric Information Level on The Relationship Between Price and Trading Volume: Evidence From BIST


Yrd. Doç. Dr. İsrafil Zor
Yrd. Doç. Dr. İbrahim Bozkurt
Öğr. Grv. Sezer Öksüz


ÖZET
Asimetrik bilgiyi temsil eden vekil değişkenler, işlem hacmi ile piyasa değerinin büyüklüğüdür. Bu değişkenlere ait değerlerin artması, asimetrik bilgi düzeyinin azaldığını gösterir. Buna göre, BİST Pay Piyasası’nda yer alan pazarlardan Ulusal Pazarın, İkinci Ulusal Pazardan daha az asimetrik bilgi düzeyine sahip olduğu varsayılabilir. Bu çalışma, asimetrik bilgi düzeyi farklılığının fiyat-hacim ilişkisi üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaç edinmiştir. Belirtilen amaç doğrultusunda çalışmada; BİST Pay Piyasası’nda yer alan ve asimetrik bilgi düzeylerinin farklılaştığı varsayılan Ulusal Pazar ile İkinci Ulusal Pazar’daki fiyat-hacim ilişkileri incelenmiştir. Çalışmada; BİST-100 (XU100) endeksinin Ocak 1986 – Mayıs 2014 dönemine ve BİST İkinci Ulusal (XIKIU) endeksinin Ocak 1997 – Mayıs 2014 dönemine ait ay sonu kapanış fiyatları ile işlem hacimleri veri olarak kullanılmıştır. Söz edilen veriler, VAR modeli ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda Ulusal Pazar’da, fiyat değişiminden işlem hacmine doğru, İkinci Ulusal Pazar’da ise işlem hacminden fiyat değişimine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin mevcut olduğu tespit edilmiştir. İlgili tespitler; bilginin işlem hacminden fiyata doğru mu yoksa fiyattan işlem hacmine doğru mu hareket etmesi gerektiğinin, piyasadaki asimetrik bilgi düzeyine bağlı olduğunu ortaya koymuştur.


ABSTRACT
The proxy variables representing the asymmetric information are the size of trading volume and market capitalization. The asymmetric information level decrease when the values of this variables increase. Accordingly, it is assumed that ISE national market has less asymmetric information level than ISE second national market. The aim of this study is to analyze the impact of the asymmetric information level difference on the relationship between price and volume. In accordance with this purpose, in this study, it was analyzed the relationships between price and volume in both ISE national market and ISE second national market assumed that they have different asymmetric information level. In this study; monthly final quotations of XU100 between January 1986 and May 2014, monthly final quotations of XIKIU between January 1997 and May 2014 and trading volumes of theirs was used as data. This data were analyzed by using VAR model. As a result of this analysis, it has been confirmed the unidirectional causality relationship which occurs from price to volume in national market and from volume to price in second national market. Aforementioned findings have demonstrated that whether the information would spread from volume to price or from price to volume depends on asymmetric information level.


ANAHTAR KELİMELER: Asimetrik Bilgi, İşlem Hacmi, Endeks Getirisi, Pay Piyasası, VAR modeli


KEYWORDS: Asymmetric Information, Trading Volume, Index Return, Stock Market, VAR model

[PDF]