Döviz Kuru Oynaklığının Türkiye’nin Almanya ile Mal Ticareti Üzerine Etkileri


The Effects of Exchange Rate Volatility on Commodity Trade between Turkey and Germany


Prof. Dr. Bedriye Saraçoğlu
Doç. Dr. Şenay Açıkgöz
Dr. Öğr. Üyesi Gaye Karpat Çatalbaş


ÖZET
Bu çalışmada, Türkiye’nin en önemli ticari ortağı konumunda bulunan Almanya ile karşılıklı dış ticareti üzerinde reel döviz kuru ve döviz kur oynaklığının etkileri sektörel (SITC Rev. 3’e göre 1-digit üzerinden 10 sektör ile) bazda incelenmiştir. 2002-2015 dönemini kapsayan üç aylık veriler ile her bir sektörün ihracat ve ithalat akımları, gelir etkisini görmek için Türkiye ve Almanya’nın gayri safi yurtiçi hasılası, fiyat etkilerini görmek için reel döviz kuru (Avro/Türk Lirası) ve reel döviz kuru oynaklığının bir fonksiyonu olarak tanımlanmıştır. Döviz kuru oynaklığı üç aylık dönemlerde aylık reel döviz kuru değerlerinin standart sapması olarak alınmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler Pesaran ve Shin (1999) ve Pesaran, Shin ve Smith (2001) çalışmalarında tanımlanan sınır sınaması ve otoregresif dağıtılmış gecikme modeli (ARDL) ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, reel döviz kuru oynaklığı reel döviz kuru ile birlikte Almanya ile dış ticaretimizde payı yüksek olan sektörlerde belirleyici olarak bulunmuştur.


ABSTRACT
This paper investigates the effects of the real exchange rate and its volatility on the bilateral trade relationship of Turkey with Germany, which has a very important share in Turkey’s foreign trade on a sectorial basis (1-digit sectors of SITC Rev. 3). Using quarterly data from 2002 to 2015, sectors’ exports or import flows are taken as a function of the purchasing country’s gross domestic product for capturing income effects, the real exchange rate (Euro/Turkish Lira) for price effects and the real exchange rate volatility. The real exchange rate volatility is measured as the log standard deviation of the three monthly real exchange rate values within that quarter. Long-run relationships among the series are investigated by using bounds testing and autoregressive distributed lag models of Pesaran and Shin (1999) and Pesaran, Shin and. Smith (2001). The empirical results show that the real exchange rate volatility with the real exchange rate mostly affects the sectors that have high share of foreign trade of Turkey with Germany.


ANAHTAR KELİMELER: Döviz Kuru Oynaklığı, Türkiye, Almanya, Sınırlar Sınaması


KEYWORDS: Exchange Rate Volatility, Turkey, Germany, Bounds Testing

[PDF]