‘Görsel Sosyoloji’ Üzerinden Mevsimlik Tarım İşçiliğini Anlamak: Eskişehir Alpu Örneği


Understanding the Seasonal Agricultural Labor through ‘Visual Sociology’: Eskişehir Alpu Case


Doç. Dr. Fatime Güneş


ÖZET
Mevsimlik tarım işçiliği ‘geçici’ bir iş olarak görülmesine rağmen güvencesiz, örgütsüz ve ağır çalışma koşullarıyla kalıcı bir iş olarak tarımsal üretimde varlığını sürdürmektedir. Tarımda istihdam edilen toplam işgücünün ne kadarının mevsimlik işçi olduğu bilinmemekle birlikte tarımsal işgücünün yaklaşık yarısının mevsimlik tarım işçisi olduğu tahmin edilmektedir. Son yıllarda tarımda mevsimlik işçilik üzerine yapılan araştırmaların sayısı artmıştır. Bu çalışmalar tarım işçilerinin hukuki, ekonomik koşullarını, toplumsal konumlarını, çalışma ilişkilerini ve günlük yaşam pratiklerini; sosyal bilimlerin nicel ve nitel araştırma yöntemleri kapsamında istatistiksel bilgi, anket, mülakat, katılımcı gözlem gibi veri toplama teknikleriyle elde edilen veriler temelinde incelemişlerdir. Sosyal bilimlerde araştırma yapılır, veriler toplanır ve analiz edilir. Bu verileri ‘anlarız’, ‘söyleriz’, ‘iletiriz’ ancak öyle toplumsal gerçeklikler vardır ki deneyimlenir, sayısal, istatistiksel verilerin, imgelerin ötesinde yaşanır, hissedilir yani ‘görünür’. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı mevsimlik tarım işçiliğini ‘görsel sosyoloji’ üzerinden anlamaya çalışmaktır. Diğer bir ifadeyle, mevsimlik tarım işçiliğinin yapısal dinamiklerini/unsurlarını ve mevsimlik tarım işçisi hanelerin yaşam mekânlarını; mülksüzleme, işçileşme ve yoksullaşma açısından görsel sosyoloji üzerinden eleştirel bir şekilde incelemektir. Bu inceleme mevsimlik tarım işçiliği yapan hanelerin yaşam deneyimlerini ortaya koyan fotoğraf, belgesel ve video görsellerine dayanmaktadır.


ABSTRACT
Although seasonal agricultural labor is considered as a ‘temporary’ job, it continues to be a permanent job in agricultural production with precarious, unorganized and heavy working conditions. While the exact number of the seasonal workers in the total agricultural workforce is not known, it is estimated that seasonal agriculture workers account for about half of the total. In recent years, the number of studies on seasonal work in agriculture has increased. These studies have examined the legal and economic conditions of agricultural workers, their social positions, working relationships, and their daily life practices on the basis of data obtained by data collection techniques such as gathering statistical data, conducting questionnaires, interviews, and participant observation within the scope of quantitative and qualitative research methods of social sciences. In social sciences, research is carried out, data are collected and analyzed. We “state”, “tell”, and “communicate” these data. However, there are such social realities that they have to be experienced beyond the numerical, statistical data/imagery, and they are simply felt, that is, they become ‘visible’. As such, the main purpose of this study is to try to understand the seasonal agricultural labor through ‘visual sociology’. In other words, it analyzes the structural dynamics and elements of seasonal agricultural labor and the living spaces of seasonal agricultural laborers with respect to expropriation, proletarianization and pauperization through the visual sociology in a critical way. This analysis is based on photograph, documentary and video visuals that reveal the life experiences of households engaged in seasonal agricultural work.


ANAHTAR KELİMELER: Mevsimlik Tarım İşçiliği, Görsel Sosyoloji, Mülksüzleşme, Yoksunluk


KEYWORDS: Seasonal Agricultural Labor, visual sociology, expropriation, deprivation

[PDF]