Neoliberal Politikaların Küresel Düzeyde Sağlık Üzerindeki Etkileri


The Global Impacts of Neoliberal Policies on Health


Yrd. Doç. Dr. Temmuz Gönç


ÖZET
Neoliberal politikalar ve sağlık arasındaki ilişki tartışılırken sağlık sıklıkla sağlık politikalarına indirgenmekte, neoliberal politikaların etkisi de küresel düzeyde sağlık sistemlerinde yaşanan dönüşüm çerçevesinde değerlendirilmektedir. Halbuki sağlık, biyolojik faktörler ve sağlık sistemlerinin yapısının yanı sıra yaşama, çalışma, barınma ve beslenme koşulları gibi çok sayıda ekonomik, sosyal ve politik faktör tarafından da şekillendirilmektedir. Bu çalışma, dünya genelinde neoliberal politikaların sağlıkla ilgili sonuçları üzerine yapılış araştırmaların bir derlemesine dayanmaktadır. Çalışmanın amacı mevcut literatürdeki bulguları ilişkilendirerek toplum sağlığının sadece sağlık sistemlerindeki dönüşümle değil, çalışma ve yaşama koşullarındaki dönüşüm ve eşitsizlikle ilişkili olduğunu vurgulamaktır. Diğer bir deyişle çalışma, neoliberal politikaların sağlıkla ilişkili sonuçlarını farklı boyutlar açısından ele alarak neoliberalizmin sağlık üzerindeki etkilerini sağlık sistemlerinin dönüşümüne indirgemeksizin bütünlüklü, ilişkisel ve eleştirel bir bakış açısı içinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma Türkiye’ye odaklanmamakta, neoliberal politikaların küresel düzeyde toplum sağlığını hangi boyutlar üzerinden etkilediğini ortaya koymaya çalışmaktadır. Çalışmanın sonucuna göre mevcut literatürdeki ampirik bulgular, neoliberalizmin sağlık üzerindeki etkisinin sadece sağlık sistemlerinin dönüşümüyle sınırlı olmadığını göstermektedir. İşsizliğin artması, çalışma koşullarının kötüleşmesi, çevre, tarım ve gıda güvenliği, kentleşme ve beslenme konularında mevzuatın esnekleştirilmesi, sağlığa zarar verecek şekilde işleyen kapitalist işletmeler üzerinde devlet denetiminin zayıflaması ve toplumsal eşitsizliklerin derinleşmesi, neoliberal politikaların toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyen diğer boyutları arasında yer almaktadır.


ABSTRACT
In the discussions on the relationship between neoliberal policies and health, health is frequently reduced to health policies and the effect of neoliberal policies are generally assessed only in the frame of global transformation of health systems. However, health is being shaped not only by biological factors and health systems, but also by economic, social and political factors like living, working, housing conditions and nutrition. This study depends on a compilation of the literature on the health related consequences of neoliberal policies on global scale. The aim of the study is to link the findings of the researches in the present literature and to emphasize that public health is related not only to the transformation of health systems and but also to the transformation of and especially the inequality in working and living conditions. In other words, the study aims to discuss the different dimensions of the health related consequences of neoliberal policies and to make a holistic, relational and critical evaluation of the impacts of neoliberalism on health. The study does not focus on Turkey, it tries to reveal the dimensions of the global impact of neoliberal policies on health. The empiric evidence of the present literature shows that the impact of neoliberalism on health is not limited to the transformation of health systems. The rise in unemployment; worsening of working conditions; increased flexibility of legislations regarding the security of environment, agriculture and food, urbanization and nutrition; weakening of state supervision on capitalist enterprises which harm public health and the deepening of social inequalities are the other dimensions of the impact of neoliberal policies on public health.


ANAHTAR KELİMELER: Sağlık Sosyolojisi, Sosyoloji, Neoliberalizm


KEYWORDS: Sociology of Health, Sociology, Neoliberalism

[PDF]